یکی از اصول کلیدی در طراحی فضاهای کوچک، استفاده هوشمندانه از هر سانتیمتر فضاست. وقتی با محدودیت زمین و متراژ روبهرو هستیم، چیدمان دقیق و طراحی خلاقانه میتواند یک فضای دلتنگ را به یک فضای دلباز تبدیل کند.
از جمله این فضاها، ویلاهای کوچک هستند که در آنها تناسب بین نور، مسیر حرکت و سازماندهی درست فضا، نقش تعیینکنندهای در دلباز و راحت بودن فضا دارد.
با توجه به اهمیت این موضوع داربم، در این مطلب قصد داریم درباره چالشها و اصول طراحی ویلاهای کوچک صحبت کنیم. پس اگر قصد ساخت ویلا در مشا، طراحی ویلا در دماوند یا بازسازی ویلا در دماوند دارید، با ما همراه باشید.
چالش اصلی در ویلاهای کوچک و دوبلکس: پرتی و جریان فضا
بزرگترین چالش طراحی ویلاهای کوچک دوبلکس، کمبود فضا نیست؛ در واقع پرتی فضا است.
پلهای که در جای بد طراحی شده باشد یا دیوارهایی که فضا را بیدلیل تقسیم کردهاند، باعث میشوند که فضای داخلی حس خفهکنندهای داشته باشد. راهکار این است که فضا بر اساس «عملکرد» و حذف قسمتهای غیر ضروری انجام شود.
یکی از نکاتی که به بهینهسازی فضا کمک میکند، دانستن این نکته است که پلکان فقط راه ارتباطی نیست و در واقع بخشی از طراحی داخلی است. از سوی دیگر انتخاب پلانهای باز باعث میشود که نور در هر دو طبقه در جریان باشد و فضا هم بزرگتر به نظر برسد.
اصول طلایی طراحی پلان در طبقه اول
برای اینکه بتوانید یک ویلای یک طبقه کوچک را به بهترین شکل طراحی کنید، لازم است که قبل از هر کاری با اصول طراحی این فضاها آشنا باشید.
۱. پلان باز (Open Concept)
در ویلاهای کوچک، بهترین استراتژی حذف مرزهای غیرضروری است. وقتی آشپزخانه، پذیرایی و نشیمن در یک پلان باز کنار هم قرار بگیرند، فضا دلبازتر به نظر خواهد رسید. به طور مثال میتوان دیوار بین آشپزخانه و پذیرایی را حذف کرد.
۲. نور و رنگ
نور طبیعی مهمترین عاملی است که باعث میشود که فضا بزرگ به نظر برسد. در این راستا میتوان از پنجرههای قدی و سرتاسری، نورگیرهای سقفی و رنگهای روشن (سفید، کرم، خاکستری روشن) استفاده کرد تا مرز بین فضاها از بین برود.
۳. مبلمان چندمنظوره و مینیمال
در فضای کوچک، باید از مبلمان چند منظوره یا جمع شونده مثل میزهای تاشو، کاناپههای تختخوابشو و صندلیهایی که داخلشان فضایی برای قرار دادن وسایل دارند، اشاره کرد. به کمک طراحی مینیمال هم میتوان تزئینات غیر کاربردی را حذف کرد و به جای آن از خطوط ساده و رنگهای هماهنگ استفاده کرد.
بهینهسازی ارتباط عمودی و طراحی پلکان
پلکان در ویلاهای دوبلکس بسته به جای قرارگیری هم میتواند با مزیت همراه باشد و هم با دردسر. پلههای بزرگ و بسته نور را میبلعند و فضا را محدود میکنند؛ اما پلهای که در جای درستی قرار بگیرد، ضمن ارتباط دادن دو طبقه، باعث دلباز شدن فضا هم میشود.
پلههای باز و سبک
مدلهای کنسولی یا شناور که زیرشان باز است، علاوه بر صرفهجویی در فضا جلوی دید و نور را نمیگیرند. علاوه بر این میتوان به جای نردههای فلزی از نردههای شیشهای استفاده کرد.
استفاده از زیرپله
هیچ بخشی از خانه نباید بیاستفاده بماند. می توان از زیرپله به عنوان کتابخانه، انباری، یا حتی سرویس مهمان استفاده کرد.
چیدمان طبقه دوم: آرامش و تفکیک عملکردی
طبقه بالا به نوعی باید پناهگاه ساکنان باشد. در این طبقه معمولاً فضاهای خصوصی مثل اتاق خوابها، حمام و نشیمن خانوادگی قرار میگیرند.
تفکیک نرم فضاها
برای تفکیک فضاها میتوان از پارتیشنهای سبک یا کمد دیواریهای بلند برای جداسازی استفاده کرد.
طراحی مستر کوچک اما کاربردی
نکته دیگر اینکه شما میتوانید در یک فضای ۱۰-۱۵ متری هم یک اتاق مستر لوکس داشته باشید. تنها کافی است چیدمان درستی داشته باشید. به طور مثال میتوانید یک حمام کوچک با شیشههای شفاف طراحی کنید و برای بقیه قسمتها میتوانید از رنگهای روشن استفاده کنید.

تکنیکهای دکوراسیون برای بزرگتر نشان دادن فضا
- استفاده از آینههای قدی یا دیواری برای انعکاس نور و افزایش عمق بصری.
- استفاده از شلفها و کابینتهای مرتفع تا سقف.
- استفاده از متریال مشابه برای کف سازی دو طبقه یا همه فضا به منظور بزرگتر نشان دادن فضا.
- استفاده از نورپردازی به شکل چراغهای خطی و نورهای توکار برای بلندتر به نظر رسیدن سقفها و دلبازتر شدن فضا.
جمعبندی
طراحی داخلی ویلای کوچک و دوبلکس یعنی پیدا کردن نقطه تعادل میان زیبایی، عملکرد و منطق فضایی. نکته مهم این است که نباید فکر کنید محدودیت فضا باعث محدودیت طراحی میشود.
وقتی قرار است در فضایی محدود زندگی کنید، باید از هر مترمربع استفاده بهینه کنید، یعنی هیچ گوشهای نباید بلااستفاده بماند و در هر بخش باید هم زیبایی فضا را در نظر بگیرید و هم کاربردی بودن آن را.
ما در آسپیان همواره در تلاش هستیم که ویلاهای کوچک و دوبلکس را بر اساس سه اصل زیر طراحی کنیم:
۱. سادگی همیشه برنده است
در فضاهای کوچک، نباید فضا را شلوغ کرد. تا جای ممکن باید از طراحی ساده، خطوط تمیز و فرمهای مینیمال استفاده کرد.
۲. نور و جریان دید، مهمتر از متراژ است
در طراحی ویلای کوچک، متراژ معیار اصلی نیست؛ بلکه چگونگی دیدهشدن فضا اهمیت دارد. استفاده از پنجرههای قدی، پلههای باز و حذف دیوارهای غیرضروری باعث میشود که نور از طبقه پایین تا سقف بالا حرکت کند.
۳. مبلمان چند منظوره، معجزهی فضاهای کوچک
در یک ویلای کوچک، هر وسیله باید بیش از یک کار انجام دهد. مبلمان چندمنظوره مثل تختهای تاشو، کاناپههای دارای فضای ذخیرهسازی یا میزهایی که باز و بسته میشوند، نهتنها فضا را منظم نگه میدارند بلکه باعث میشوند که فضاها کاربریهای متفاوتی داشته باشند.
سؤالات متداول
۱. بهترین چیدمان ویلا کوچک چیست؟
سبک مدرن یا اسکاندیناوی با رنگهای روشن، خطوط ساده و بافتهای طبیعی باعث میشوند که فضا روشن و دلباز باشد.
۲. چگونه از فضای زیر پله بهترین استفاده را ببریم؟
در چیدمان ویلای دوبلکس میتوان از زیر پله به عنوان انباری، کتابخانه، فضای کار یا حتی اتاق مطالعه استفاده کنید.
۳. آیا میتوان از رنگ تیره در ویلاهای کوچک استفاده کرد؟
در حد جزئی و برای بولد کردن یک فضا بله. مثلاً میتوان دیوار پشت تلویزیون را تیره طراحی کرد.

